Dit kasteel, dat minder bekend is dan Versailles, ligt midden in een van de beroemdste bossen van Parijs en herbergt de hoogste middeleeuwse donjon en de grootste bibliotheek van Europa

Het kasteel van Vincennes: een onontgonnen schat op 15 minuten van Parijs

Elk jaar trekt Versailles bijna acht miljoen bezoekers. Op een kwartiertje afstand, bij het eindstation van metrolijn 1, verwelkomt het kasteel van Vincennes er echter minder dan tweehonderdduizend. Toch is het net zo koninklijk. Als je de hoogste middeleeuwse donjon van Europa wilt beklimmen zonder in de rij te hoeven staan, kan dat.

De toren is 52 meter hoog, ongeveer even hoog als die van de Notre-Dame in Parijs. Hij werd tussen 1360 en 1380 gebouwd in opdracht van koning Karel V, als vesting tegen de volksopstanden in Parijs tijdens de Honderdjarige Oorlog. Vincennes bood toen de veiligheid van een vesting en het comfort van een jachtdomein, met zijn bos. De koning vestigde er vooral zijn persoonlijke bibliotheek, met meer dan duizend manuscripten, destijds de grootste collectie van Europa.

De hoogste donjon van Europa en een koninklijke gevangenis

De toren kreeg een nieuwe functie en werd van de 15e tot de 19e eeuw een van de meest onopvallende staatsgevangenissen van het koninkrijk. Historische figuren werden er op basis van een ‘lettre de cachet’ opgesloten. De markies de Sade, Diderot of Mirabeau, de toekomstige held van de Revolutie, zijn bekende voorbeelden daarvan. Overigens kun je vandaag de dag nog steeds op de muren van de donjon graffiti zien die door de gevangenen zijn gekerfd, een van de meest boeiende details van het bezoek.

Tijdens het Ancien Régime waren de ramen van de bovenste verdiepingen dichtgemetseld of voorzien van traliewerk, waardoor het een stenen cel werd. Ook vandaag de dag kun je tijdens een rondleiding door de afgesloten verdiepingen van de donjon – die op bepaalde zondagen toegankelijk is – vijf verdiepingen en duizend jaar geschiedenis doorkruisen, tot aan een terras met een weids uitzicht over het hele oosten van Parijs.

Het is hier, en niet in Versailles, dat Lodewijk XIV dus is opgegroeid. Architect Louis Le Vau bouwde er in de jaren 1650 de paviljoens van de koning en de koningin, een klassieke binnenplaats met perfecte symmetrie die al liet zien wat Versailles twintig jaar later zou worden.

Een kapel die niet onderdoet voor die van de Cité

Binnen de omwalling staat een Sainte-Chapelle, gesticht in 1379 naar het voorbeeld van die op het Île de la Cité. De renaissancestijl glas-in-loodramen, die minder bekend zijn dan die van hun grote zus in Parijs, behoren toch tot de best bewaarde van de regio.

De plek heeft vervolgens de eeuwen doorstaan en regelmatig van bestemming veranderd. Arsenaal onder Napoleon, militaire kazerne, hoofdkwartier tijdens de twee wereldoorlogen… In augustus 1944, aan de vooravond van de bevrijding van Parijs, werden verzetsstrijders geëxecuteerd in de grachten van het kasteel. Tijdens de Open Monumentendagen worden er elk jaar nog steeds herdenkingsrondleidingen gehouden die aan deze gebeurtenis herinneren. Sinds 1948 is hier de historische dienst van Defensie gevestigd, die de militaire archieven beheert.