Op slechts een paar kilometer van Parijs lijkt Notre-Dame-des-Missions nauwelijks op de kerken die je doorgaans in Île-de-France tegenkomt. De gevel combineert een portiek die doet denken aan een Aziatische pagode, Chinese ideogrammen, een klokkentoren geïnspireerd op een minaret en grote blauw-witte keramische panelen. Achter deze ongewone combinatie schuilt echter een heel specifiek verhaal: het gebouw werd ontworpen voor de Internationale Koloniale Tentoonstelling die in 1931 in het Bois de Vincennes werd gehouden.
Het paviljoen van de katholieke missies was eigenlijk bedoeld als tijdelijk bouwwerk. Het werd ontworpen door architect Paul Tournon en gaf destijds een beeld van de religieuze missies in de gekoloniseerde gebieden, binnen de politieke en ideologische context van de tentoonstelling van 1931. In plaats van het na afloop van het evenement af te breken, zorgde een actie ervoor dat het behouden bleef. Het werd gedemonteerd en vervolgens in 1932-1933 in Épinay-sur-Seine weer opgebouwd, ditmaal met een duurzame constructie van gewapend beton.
Een onbekende kerk die je vlak bij Parijs kunt bezoeken
Het gebouw heeft het bijzonder eclectische architecturale concept van het oorspronkelijke paviljoen behouden. De drie kleine, boven elkaar geplaatste daken bij de ingang doen denken aan Oost-Azië, terwijl de 37 meter hoge klokkentoren een silhouet heeft dat lijkt op dat van een minaret. Beeldhouwwerken, Afrikaanse vormen en verwijzingen naar verschillende culturen staan naast elkaar op de gevel, in een geheel dat kenmerkend is voor de manier waarop de koloniale tentoonstelling destijds de overzeese gebieden in de schijnwerpers zette.
Het interieur heeft een net zo bijzonder decor: muurschilderingen, monumentale beeldhouwwerken en glas-in-loodramen nemen een groot deel van het schip in beslag, met een thema gewijd aan de geschiedenis van de katholieke missies over de hele wereld.
Over een oppervlakte van zo’n 200 vierkante meter bedekken de glas-in-loodramen de kerk, met onder meer ontwerpen van Marguerite Huré, Louis Barillet, Jacques Le Chevallier en Jean Hébert-Stevens, die tot de grote namen van de heropleving van het glas-in-lood in de twintigste eeuw behoren. Voor de gevel gebruikte Marguerite Huré zelfs haar eigen ‘Huré-baksteen’-methode, die het jaar voor de tentoonstelling was gepatenteerd.
Notre-Dame-des-Missions staat sinds 1994 op de monumentenlijst en wordt tegenwoordig gezien als een van de belangrijkste voorbeelden van de Franse sacrale kunst uit de jaren 1930. Toch is het buiten het noorden van Parijs nog vrij onbekend, deels omdat het in een woonwijk ligt en niet in een groot toeristisch gebied.
Locatie: Kerk Notre-Dame-des-Missions, 102 avenue Joffre, 93800 Épinay-sur-Seine