Je komt naar Père-Lachaise om de graven van Molière, Édith Piaf of Oscar Wilde te bezoeken. Maar achter de lange lanen en de soms indrukwekkende graven schuilt ook een hele wereld van geloofsovertuigingen, legendes en soms twijfelachtige rituelen. Sommige verhalen zijn gebaseerd op echte feiten. Andere zijn in de loop van de decennia uitgegroeid tot verhalen die onlosmakelijk verbonden zijn met de begraafplaats. Voordat je er weer eens rondwandelt, zijn hier 5 verhalen die je moet kennen om Père-Lachaise op een andere manier te bekijken.
Gravin Demidoff en de ongelooflijke uitdaging van haar graf
We kunnen nergens anders beginnen. Het enorme mausoleumvan Elisabeth Demidoff, een Russische aristocrate die in de 19e eeuw stierf, gaat gepaard met een van de gekste legendes van Père-Lachaise.
Aan het einde van de 19e eeuw begon er een verhaal de ronde te doen in de pers. De gravin zou haar enorme fortuin hebben nagelaten aandegene die 365 dagen en 366 nachten in haar graf opgesloten zou kunnen blijven, zonder ooit haar stoffelijk overschot te verlaten. De legende sprak zelfs van een glazen kist en een fortuin van meerdere miljoenen roebels.
De legende gaat zelfs nog verder: drie mannen, waaronder een Amerikaan en een Zwitser, zouden de uitdaging hebben aangegaan. Geen van hen zou het tot het einde hebben volgehouden. Sommige verhalen vertellen dat ze het na een paar weken zouden hebben opgegeven, volledig geterroriseerd door de ervaring.
Het probleem? De legende is ontkracht. De conservator van Père-Lachaise legde al in 1896 uit dat het verhaal alleen uit een krant kwam. Maar het verhaal was zo wijdverspreid dat duizenden mensen zouden hebben geschreven om hun geluk te beproeven. Meer dan een eeuw later blijft deze vreemde gravin zo de folklore van de begraafplaats voeden.
De geesten van de Commune, ontstaan uit een heel echt verhaal
De legende vindt zijn oorsprong in een veel tragischer gebeurtenis.
In 1871 bereikten de laatste gevechten van de Commune van Parijs Père-Lachaise. Ongeveer 200 Communards zochten hun toevlucht op de begraafplaats en de gevechten gingen zelfs tussen de graven door door. 147 Fédérés werden vervolgens gefusilleerd tegen de muur die vandaag de dag hun naam draagt.
In de loop der tijd zijn er ook veel mysterieuzere verhalen aan deze plek verbonden geraakt. Sommigen zeggen dat ze silhouetten tussen de graven hebben gezien of gefluister in de paden hebben gehoord. Zo zijn de verhalen over de ‘spoken van de Commune’ ontstaan. Er is nooit een verschijning bewezen, maar de legende is zo hardnekkig geworden dat ze nu deel uitmaakt van de rondleidingen over het occulte op Père-Lachaise.
En dit verhaal speelt nog steeds een grote rol in het echte leven: elk jaar in mei wordt er nog steeds een herdenking gehouden bij de Mur des Fédérés. Sinds het begin van de 20e eeuw markeert een plaquette ook de plek waar de executies plaatsvonden.
Allan Kardec en het graf dat wensen zou vervullen
In de 44e afdeling vind je een van de meest herkenbare graven van Père-Lachaise: datvan Allan Kardec, de grondlegger van het spiritisme, ondergebracht onder een granieten dolmen.
Volgens de overlevering moet jehaar buste aanraken terwijl je een wens doet, en dan terugkomen om bloemen neer te leggen als die wens uitkomt. Er is geen bewijs dat Kardec zelf om dit ritueel heeft gevraagd. Toch blijft de traditie veel bezoekers aantrekken.
Sommige bezoekers beweren dat hun wens echt is uitgekomen. In een onderzoek over de vaste bezoekers van het graf vertelt etnologe Emma Gobin dat de gelovigen die ze sprak, zeiden dat ze na hun bezoek minstens één keer een ‘genade’ hadden gekregen. Een baan teruggevonden, hoop op genezing, een administratieve kwestie opgelost… de verzoeken lopen sterk uiteen. Degenen die denken dat hun wens is vervuld, komen daarna terug om bloemen op het graf te leggen om Kardec te bedanken. Een traditie die ook verklaart waarom zijn graf nog steeds een van de meest met bloemen versierde graven op Père-Lachaise is.
Victor Noir, een graf dat een geluksbrenger voor geliefden is geworden
Het graf van Victor Noir stelt gewoon een liggende jongeman voor. Maar sommige delen van het beeld glanzen veel meer dan andere.
Volgens de legende zou het aanraken van bepaalde delen van het standbeeld de vruchtbaarheid of mannelijkheid bevorderen. Het aanraken van de voeten zou helpen om de liefde te vinden, terwijlhet kussen van haar gezicht een verloren liefde zou terugbrengen. Het ritueel zou in de jaren zestig zijn ontstaan.
En sommige mensen nemen de traditie heel serieus: er zijn niet alleen bloemen, maar ook babyslofjes in de hoed van het grafbeeld neergelegd, alsof ze Victor Noir willen bedanken na een zwangerschap.
Sommige bezoeksters vertellen zelfs dat ze het ritueel hebben geprobeerd voordat ze zwanger werden. In 2017 vertelde een Amerikaanse vrouw, die haar vruchtbaarheidstraject had vastgelegd, dat ze tijdens een reis naar Parijs een bloem op haar graf had neergelegd. Een paar maanden later maakte ze bekend dat ze zwanger was en noemde ze dit bezoek als een van de dingen die haar hadden geholpen zwanger te worden. Het is onmogelijk om een verband te leggen tussen haar zwangerschap en het ritueel. Maar ze is lang niet de enige die het graf in verband brengt met het krijgen van een kind.
Jim Morrison en de foto waarop zijn geest zou zijn vastgelegd
Van de modernere verhalen over Père-Lachaise isdat van Jim Morrison waarschijnlijk het bekendste. In 1997 liet rockhistoricus Brett Meisner zich fotograferen voor het graf van de zanger van The Doors. Op dat moment leek er niets vreemds aan de hand. Pas jaren later, toen hij de foto nog eens bekeek, zag hij achter zich een wit silhouet met gespreide armen staan, dat hem vreemd genoeg aan Morrison deed denken.
Het negatief is daarna onderzocht en er zijn geen duidelijke retouches gevonden, hoewel dat natuurlijk niet bewijst dat er een geest op de foto te zien is. Sommigen zien er gewoon een lichteffect in of een schaduw op de achtergrond. Anderen blijven er een van de meest verontrustende verschijningen in zien die met de begraafplaats worden geassocieerd.
Daar houdt het verhaal niet op. Meisner vertelde later dat die foto hem ongeluk zou hebben gebracht: zijn huwelijk zou op de klippen zijn gelopen, een naaste zou zijn overleden aan een overdosis en er zouden zelfs onbekenden bij hem thuis zijn komen opdagen die beweerden boodschappen van Jim Morrison te hebben. Hij zei zelf dat hij spijt had dat hij de foto had bewaard. Het is weer eens onmogelijk om een verband te leggen tussen deze gebeurtenissen en de foto, maar deze reeks verhalen heeft er in grote mate toe bijgedragen dat de foto is uitgegroeid tot een echte moderne legende van Père-Lachaise.