Toen op 26 januari 1887 de eerste spadesteek werd gedaan op het Champ-de-Mars, liet de planning weinig ruimte voor vertragingen. De Eiffeltoren moest klaar zijn voor de Wereldtentoonstelling van 1889, die in Parijs werd georganiseerd om de honderdste verjaardag van de Franse Revolutie te vieren. En dat lukte: de bouw werd op 31 maart 1889 voltooid, slechts twee jaar, twee maanden en vijf dagen later.
Het werk dat erin is gestoken lijkt al indrukwekkend, maar het is nog indrukwekkender als je kijkt naar wat er allemaal in elkaar gezet moest worden: 18.038 metalen onderdelen, 2,5 miljoen klinknagels en 7.300 ton ijzer om te bouwen wat toen het hoogste bouwwerk ter wereld werd. Meer dan 135 jaar later is de metalen constructie nog steeds dezelfde als die je vandaag de dag ziet, ook al hebben de achtereenvolgens toegevoegde antennes de totale hoogte van de toren op 330 meter gebracht.
De gigantische bouw van de Eiffeltoren
De snelheid waarmee het werd gebouwd, was niet te danken aan een leger van duizenden arbeiders die tegelijkertijd op het Champ-de-Mars aan het werk waren. Op het hoogtepunt van de bouw waren er slechts tussen de 150 en 300 mensen ter plaatse bezig met de montage, aangevuld met ongeveer 150 arbeiders in de werkplaatsen van het bedrijf Eiffel in Levallois-Perret.
Juist daar ligt een van de sleutels tot deze prestatie: een groot deel van het werk werd al gedaan voordat de onderdelen op de bouwplaats aankwamen. De onderdelen worden in de werkplaatsen met uiterste precisie berekend, getekend, gesneden en geboord. Vervolgens worden ze voorgemonteerd tot elementen van enkele meters, voordat ze naar het Champ-de-Mars worden vervoerd. Een onderdeel met een fout gaat gewoon terug naar de werkplaats in plaats van ter plekke te worden aangepast.
Het ijzer kwam uit Lotharingen. De smederijen Fould-Dupont in Pompey, vlakbij Nancy, leverden de 18.038 onderdelen die nodig waren voor het bouwwerk, voordat ze naar de werkplaatsen van Eiffel gingen. De precisie was zo groot dat de onderdelen op de bouwplaats aankwamen met hun gaten al geboord en een groot deel van de klinknagels al op hun plek.
Die beroemde 2,5 miljoen klinknagels laten goed zien hoe goed de bouwmethode was georganiseerd. Ongeveer twee derde ervan werd al in de werkplaats aangebracht. Voor de klinknagels die op de bouwplaats werden aangebracht, gebeurde het werk ‘warm’ en was er een team van vier mannen nodig: de ene verwarmde de klinknagel, de tweede hield hem vast, de derde vormde de kop en de vierde drukte hem helemaal plat.
Maar nog voordat het geraamte gemonteerd kon worden, moest er eerst een ander probleem worden opgelost: de fundering. De werkzaamheden duurden ongeveer vijf maanden. Aan de kant van de Seine, waar twee pijlers onder het waterniveau moesten komen, werden waterdichte metalen caissons gebruikt die op perslucht werkten om de graafwerkzaamheden mogelijk te maken.
De montage van het metalen skelet begint uiteindelijk op 1 juli 1887. De eerste verdieping is klaar op 1 april 1888, de tweede op 14 augustus en de top wordt het volgende voorjaar bereikt. Eenentwintig maanden zijn dus genoeg om de IJzeren Dame in Parijs in elkaar te zetten.
Locatie: Eiffeltoren, 5 avenue Anatole-France, 75007 Parijs
Openingstijden: elke dag open; openingstijden variëren per periode