De meest controversiële en omstreden kunstwerken uit de geschiedenis – sommige zijn tentoongesteld in Parijs en ze hebben allemaal voor opschudding gezorgd.

Onmogelijk om te vergeten. In 2014 verwelkomde Place Vendôme een monumentale opblaasbare anaalplug van kunstenaar Paul McCarthy. Het object werd geïnstalleerd in het hart van de Parijse tempel van luxe en leidde tot nationale controverse. De plug werd provocerend, ongepast of briljant gevonden, afhankelijk van je standpunt, en werd meteen een symbool van controversiële hedendaagse kunst in Parijs. Het resultaat? Vandalisme, verwijdering, maar voor altijd in het collectieve geheugen gegrift.

Toen kunstenaar Alex Da Corte Kermit de Kikker uitnodigde op de Place Vendôme als onderdeel van het festival Art Basel Parijs, verslikte het Parijse chic zich bijna in zijn café crème. Om ’s werelds meest openhartige popicoon te zien aankomen in het hart van de tempel van luxe, tussen ultraselecte juweliers en Haussmanniaanse gevels, was een soort artistieke sprong. Of het nu een ondeugende provocatie was of een zelfbenoemd genie, deze onwaarschijnlijke verschijning schudde de codes door elkaar en veroorzaakte zowel hilarische selfies als schandalige zuchten. Eén ding is zeker: door het kostbaarste plein van Parijs om te toveren in een speeltuin voor een cultkikker, heeft de kunst bewezen dat ze graag de codes van de popcultuur kaapt.

Verkocht voor 12,1 miljoen dollar bij Sotheby’s New York, hebben ze zeker hun plek gevonden bij Ripley’s. Met Gold Toilet neemt de hedendaagse kunst een loopje met de goede smaak en plonst vrolijk in de wereld van de luxe. Uitgedacht als een echt functioneel toilet in massief 18-karaats goud, transformeert deze ultra-bling troon – geschat op enkele miljoenen dollars – het meest banale (en minst glamoureuze) gebaar in een onthutsende artistieke ervaring. Het werk, deels sociale satire, deels een knipoog naar elites, nodigt iedereen uit om letterlijk op rijkdom te gaan zitten, waarbij de grenzen tussen kunst, provocatie en totale absurditeit vervagen. Gold Toilet, een wrange knipoog naar onze obsessie met goud, macht en status, bewijst dat als het aankomt opcontroversiële kunst, zelfs het toilet een manifest kan worden.

Hij weer. Met Comedian is Maurizio Cattelan erin geslaagd om een eenvoudige banaan die op een muur is geplakt , om te toveren tot een wereldster in de hedendaagse kunst. Het werk, dat in 2019 werd gepresenteerd op Art Basel Miami en voor een fikse prijs werd verkocht ($120.000), leidde tot gelach, verontwaardiging en een verhit debat over wat kunst vandaag de dag is (of niet meer is). Comedian, een briljante provocatie voor sommigen, een enorme grap voor anderen, speelt met de kunstmarkt, het absurde en onze fascinatie voor buzz, en herinnert ons eraan dat er soms niet veel voor nodig is om een heel systeem aan het wankelen te brengen. Een werk dat even vluchtig als viraal is, perfect in overeenstemming met Cattelans gruizigeDNA .

Wim Delvoye heeft alles uit de kast gehaald voor deze uitvinding die deels laboratoriummachine, deels artistieke bad trip is. Cloaca , voor het eerst gepresenteerd in 2000, is letterlijk een spijsverteringsmachine – het slikt echt voedsel in, transporteert het door een reeks buizen en tanks die verwarmd worden alsof het in onze eigen buiken zit, en komt er dan uit… echte uitwerpselen, verpakt en gestempeld als een luxemerk! Waar andere kunstenaars zich verschuilen achter metaforen, omarmt Delvoye het absurde tot het uiterste: dit werk werkt echt, kost een klein fortuin om te maken en dwingt ons na te denken over onze relatie met het lichaam, met consumptie en met taboe, dat ding dat we liever niet benoemen in een museum. Het resultaat? Cloaca is een van de meest spraakmakende (en discutabele) werken in de hedendaagse kunst.

Met Piggy slaat Damien Hirst hard toe en gaat hij waar de jeuk zit. Een zuurstokroze varken, in de lengte doormidden gesneden, tentoongesteld als een laboratoriumexemplaar in onberispelijke vitrines: het beeld is even verontrustend als pop. Ergens tussen zwarte humor en openlijke brutaliteit transformeert de Britse kunstenaar het meest vertrouwde dier in een object van klinische contemplatie, waarbij het oog wordt gedwongen te twijfelen tussen walging en nieuwsgierigheid. Trouw aan zijn voorliefde voor provocatie speelt Hirst met onze relatie tot dood, consumptie en spektakel en herinnert hij ons eraan dat hedendaagse kunst ervan houdt om met de grens te flirten, zo fijn als glas…

Het is moeilijk om over controversiële kunst te praten zonder “La Nona Ora” van Maurizio Cattelan te noemen: een paus neergehaald door een meteoriet. Het werk werd voor het eerst getoond in het Palais des Arts in Dinard in 2009 en daarna in Parijs. Het schokte gelovigen en conservatieven en fascineerde liefhebbers van hedendaagse kunst. Een bevroren scène, absurd en tragisch, het stelt macht, geloof en de val van iconen ter discussie.

Wat als het bizarre een bestemming werd?

Als deze werken je net zo fascineren als intrigeren, moet je weten dat er plaatsen zijn die gewijd zijn aan het vreemde, het ongewone en het totaal onwaarschijnlijke. Om dit soort universums over de hele wereld te ontdekken (en misschien je volgende culturele escapade aan te wakkeren), bekijk je deze kaart van ongewone plaatsen:
h ttps://www.ripleys.com/locations