Als je langs het Canal de l’Ourcq loopt, op een steenworp afstand van de Parijse ringweg, kun je deze gebouwen bijna niet missen! Met hun drie torens en enorme bakstenen gevels lijken de Grands Moulins de Pantin meer op een Elzassisch kasteel dan op een fabriek. Maar achter dit meer dan een eeuw oude gebouw waren vroeger geen kantoren of appartementen te vinden, maar wel tonnen en tonnen tarwe!
Die activiteit is begin jaren 2000 weliswaar verdwenen, maar de gebouwen zijn aan de sloop ontsnapt. Sinds 2009 herbergen de Grands Moulins de Pantin kantoren op meer dan 50.000 vierkante meter en getuigen ze nog steeds van het industriële verleden van de stad.
Een enorme graanmolen, gebouwd in 1882
De geschiedenis van deze plek begint in 1880, toen Abel Stanislas Leblanc, een molenaar uit de Brie, een stuk grond kocht tussen het Canal de l’Ourcq en de spoorlijn. De locatie is ideaal: het graan kan per boot of per trein worden aangevoerd, terwijl Parijs, waarvan de bevolking steeds groter wordt, maar een paar kilometer verderop ligt. Twee jaar later werd een eerste molen met 24 molenstenen in gebruik genomen.
Maar amper tien jaar later verwoestte een brand de gebouwen bijna volledig. Vanaf 1923 werd begonnen met de bouw van een nieuwe graanmolen. Dit keer verrees er een monumentaal complex van gewapend beton en blonde bakstenen, rechtstreeks geïnspireerd door de Elzasser architectuur. Het complex omvatte toen silo’s, een elektriciteitscentrale, meelopslagplaatsen en zelfs een bakkersschool.
Helaas werd het gebouw in 1944, een paar dagen voor de bevrijding van Parijs, opnieuw door brand getroffen en moest het gedeeltelijk opnieuw worden opgebouwd. De fabriek bleef nog wel draaien en haalde in 1981 zelfs een productiecapaciteit van 1.500 ton meel per dag. Maar uiteindelijk waren het de veranderingen in de meelindustrie en de concurrentie die de Grands Moulins de Pantin de das omdeden; begin jaren 2000 sloot het bedrijf definitief zijn deuren.
Toen BNP Paribas in 2006 besloot om hier zijn intrek te nemen, was dat een enorme uitdaging. Een oude fabriek moest worden omgetoverd tot moderne kantoren, zonder dat de architectuur – die zo vertrouwd was geworden voor de bewoners van Noordoost-Parijs – verloren zou gaan. Drie jaar later was de uitdaging geslaagd en trokken 3.200 medewerkers hun intrek in het voormalige molencomplex.
Locatie: Les Grands Moulins de Pantin, 9 rue du Débarcadère, 93500 Pantin